Wieś Rodaki - laureatka wielu konkursów :

Wieś RODAKI - laureatka wielu konkursów

Ogólna charakterystyka

Rodaki to malowniczo położona miejscowość na Jurze Krakowsko - Częstochowskiej w gminie Klucze, powiecie olkuskim i województwie małopolskim, przy trasie 791 Kraków - Częstochowa (Olkusz - Zawiercie). Wioska zawsze była aktywna, ludzie przed kilkudziesięciu laty sami wybudowali szkołę, remizę i kościół, dali też swoje place pod budowę. Od wieków dbali o kościółek drewniany, odbudowali też wieś po spaleniu. Pożar wsi miał miejsce w 1928r. i strawił wszystkie chaty kryte słomą, pozostał tylko drewniany kościółek, który przetrwał do dzisiaj. Obecnie wymaga natychmiastowego kapitalnego remontu, szansa tego remontu pojawiła się w bieżącym roku, oczekujemy na decyzje władz samorządowych.

• Liczba mieszkańców zmiennie 985-995 osób.

• Powierzchnia gruntów w granicach administracyjnych wsi wynosi 1244ha.

• Bezrobocie sięga 18-20%

• Wieś posiada strategię rozwoju, jest członkiem Towarzystwa Odnowy i Rozwoju Wsi Pro Europa

• Jedynym cennym zabytkiem jest drewniany kościółek z 1601r, który został włączony do Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej

• Wieś posiada szkołę, w której uczy się 66 dzieci, remizę strażacką, nowy kościół parafialny, cmentarz

• Pozostało w Rodakach około 10 budynków mieszkalnych drewnianych budowanych w latach trzydziestych po spaleniu wsi

• Połączenie komunikacyjne z Krakowem, Zawierciem i Częstochową - PKS-em, a z Kluczami i Olkuszem komunikacją miejską

• Wieś ma 15 ulic, główna ulica ciągnie się około półtora kilometra, wszędzie są ulicowskazy

• 96% mieszkańców posiada podpisane umowy z firmami na wywóz śmieci

• Są w Rodakach dwa zespoły artystyczne: RODACZANKI przy Kole Gospodyń Wiejskich oraz zespół kabaretowy SWOJACY. Istnieje też chór parafialny.

• Biblioteka dostępna dla wszystkich mieszkańców w godzinach popołudniowych
  
  
   

• Szkoła razem z Klubem Europejskim była pomysłodawcą i organizatorem sześciu kolejnych edycji konkursu gminnego "Moja wieś - wsią europejską". W 2004r. impreza miała szczególny wymiar, bo związana była z wejściem Polski do Unii Europejskiej oraz z uzyskaniem przez wioskę Rodaki I miejsca w "Europejskim Konkursie Odnowy Wsi 2004" organizowanym przez Europejskie Stowarzyszenie Odnowy Wsi ARGE z siedzibą w Wiedniu. Impreza ściągnęła wielu znakomitych gości, była też ekipa telewizyjna I programu TVP w Warszawie. Program o Rodakach emitowany był kilkakrotnie w telewizji w programie rolniczym.

• Przy szkole funkcjonuje Uczniowski Klub Sportowy i Klub Młodego Turysty - organizacje skupiające dzieci, młodzież i dorosłych mieszkańców

• Szkoła posiada pracownię komputerową, trzy boiska w tym boisko do piłki plażowej gdzie corocznie odbywają się powiatowe turnieje piłki plażowej. Boisko wykonano we własnym zakresie

• We wsi jest obecnie 1 gospodarstwo agroturystyczne, w którym może zamieszkać jednorazowo 12 osób, są w nim do dyspozycji gości 4 konie wierzchowe.

• Pola w Rodakach w 90% leżą odłogiem, łąki częściowo zostały zagospodarowane w związku z realizacją projektu "Zielona Gęś w krainie białego puchu", pozostałe łąki są nie koszone od lat.

• Starsi mieszkańcy Rodak utrzymują się z rent i emerytur, pomagają też swoim dorosłym bezrobotnym dzieciom.
  
  Wieś otoczona jest łąkami i lasami. Na północ od wsi wznosi się zalesiona góra Świniuszka, na zboczu której znajduje się wejście do jednej z najgłębszych jaskiń na Jurze, liczy 124m długości i 37m głębokości. Spod góry wypływa rzeczka. Otoczenie źródła mieszkańcy uporządkowali w czynie społecznym, stworzyli wspaniałe miejsce do wypoczynku, dla przybywających tu turystów.

• Okolice Rodak są wymarzonym miejscem do uprawiania turystyki konnej, pieszej i rowerowej.

• Wioska Rodaki przyjmuje corocznie dziesiątki pielgrzymów zdążających do Częstochowy

Hodowla gęsi stała się motorem do wszelkich działań, jest ważna bo przynosi pewne korzyści materialne co pomaga w trudnych czasach.



Rada Sołecka zrealizowała lub realizuje wiele zadań w ramach uzyskanych grantów:

• Projekt "Zielona Gęś krainie białego puchu" nagrodzony przez Urząd Gminy Klucze i Fundację Wspomagania Wsi w Warszawie w konkursie "Sposób na biedę na wsi".

• Projekt "Zielona Gęś w krainie białego puchu" nagrodzony przez UNDP - agendę ONZ w konkursie projektów "Bieda a środowisko - wzajemne powiązania". Projekt uzyskał II nagrodę i był jedynym nagrodzonym projektem z Małopolski wśród 150 nadesłanych na konkurs. Komitet Sterujący złożony z ekspertów oraz przedstawicieli rządu oceniając projekt stwierdził, że jest to wzorcowe, praktyczne rozwiązanie łączące walkę z biedą i ochronę środowiska, jako jedna łączna inicjatywa.

• Projekt "Kolorowa i radosna wioska Rodaki" nagrodzony przez FWW w konkursie "Pożyteczne wakacje 2002 - promocja twórczości ludowej, przygotowanie pamiątek w związku z organizacją święta "Dzień Chleba".

• Projekt "Dzień Chleba - Rodaki 2002" nagrodzony przez Małopolski Urząd Marszałkowski w Krakowie - impreza kulturalna o niepowtarzalnym klimacie.

• Projekt "Narodziny Szkrabów" nagrodzony przez FWW w konkursie "Pożyteczne wakacje 2003 - promocja nowopowstałego teatrzyku dziecięcego, zakupienie niezbędnego sprzętu i wydanie folderu dla teatrzyku

• Projekt "Przygoda z Zieloną Gęsią" nagrodzony przez Małopolski Urząd Marszałkowski w Krakowie - zorganizowanie w sierpniu 2003r. imprezy kulturalnej związanej z realizacją projektu "Zielona Gęś" - honorowy patronat objęła i w uroczystości uczestniczyła córka Mistrza K.I.Gałczyńskiego - Kira Gałczyńska.

• Projekt nagrodzony przez Fundację NIDA "Szukaj zysku z odzysku" w konkursie "Mam pomył" - temat: pozyskiwanie czerpanego papieru z makulatury . Realizacje projektu rozpoczęto. W ramach projektu będzie możliwość wykonania firmowego papieru dla Rady Sołeckiej z gęsią w tle. Wykorzystanie papieru na dyplomy, zaproszenia. Rozwinięcie "mini produkcji" we wsi będzie też szansą do rozwoju pomysłów wśród bezrobotnych.

• Projekt nagrodzony przez Fundację Wspomagania Wsi - "Dzwonnica w krainie białego puchu" - nagrodę w całości przeznaczono na przeprowadzenie kapitalnego remontu zabytkowej dzwonnicy, którą perfekcyjnie odbudowali górale.

• Projekt nagrodzony przez Fundację Wspomagania Wsi "Rodaki - historia życia babć i dziadków" - w konkursie "Pożyteczne ferie". Wydano książeczkę ze wspomnieniami starszych mieszkańców.

• Projekt nagrodzony przez Fundację Wspomagania Wsi w 2004r " Niech te troski gęś kopnie" w ramach którego zorganizowane będą w maju 2005r. warsztaty na temat odnowy wsi, dziedzictwa kulturowo - przyrodniczego i tworzenia wioski tematycznej oraz wydano widokówkę promująca projekt "Zielona Gęś"

• Projekt uczestniczący w konkursie "Pożyteczne ferie 2005" umożliwił uczniom szkoły zajęcia podczas ferii zimowych

Sołectwo dzięki dotacjom pozyskało łącznie w ciągu kilku lat kwotę około 38.000 zł.

_______________________________________

Szkoła Podstawowa w Rodakach realizowała i realizuje projekty:

• "Szkolna Ostoja przyrody" projekt nagrodzony przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska - realizacja na terenie placu szkolnego

• "Wakacyjny start w Internet" - Fundacja Wspomagania Wsi - realizacja na terenie szkoły

• "Ostoja przy źródle" - Fundacja Wspomagania Wsi. Szkoła wspólnie z Radą Sołecką porządkowała otoczenie źródła pod Świniuszką. Teren około 60m kwadratowych wokół źródła został wyłożony wapiennym kamieniem, wykonano schodki, ławeczki i parking na 3 samochody.

• "Bezpiecznie z prądem" - Fundacja Partnerstwo dla Środowiska - realizacja na terenie szkoły

• Janko Muzykant - projekt nagrodzony przez Ministerstwo Edukacji - realizacja na terenie szkoły

• "Szukamy zysku z odzysku" - projekt nagrodzony przez Fundację Wspomagania Wsi, w ramach tego projektu szkoła zakupiła kosze do segregacji odpadów, pojemniki są ustawione w trzech punktach wsi, dostępne dla wszystkich mieszkańców.

Łącznie szkoła pozyskała kwotę 20.000 zł

Szkoła, choć mała bo licząca 62 dzieci i 14 nauczycieli realizuje z powodzeniem projekty i ściśle współpracuje z miejscową społecznością. W szkole działają różnego rodzaju sekcje i kluby w tym Klub Europejski oraz zespoły:

• Zespół flecistów składający się z 25 dzieci

• Wielu uczniów jest członkami zespołu taneczno - wokalnego OGNIKI, który działa przy GOK w Kluczach

• Przy szkole działają: Uczniowski Klub Sportowy i Klub Młodego Turysty

Unikalność i efekty realizowanego programu - hodowla gęsi

Poprzez kontynuację projektu, jego realizatorzy pragną ugruntować zapał hodowców do rozpoczęcia na szerszą skalę hodowli gęsi, która w latach 50-tych i nieco później była jednym z głównych elementów składowych gospodarstw rolnych. Obecnie zaniedbane pola i łąki zasmucają. Dlatego też rozpoczęta hodowla gęsi nieco obudziła rolników i bezrobotnych. Przypomnieli sobie o swoich pustych zagrodach, o marnotrawieniu trawy i uświadomili sobie, że dość już tego bezsensownego odpoczynku. Wiele osób odnalazło się w tym zajęciu, są bardzo szczęśliwe z faktu, że coś mogą robić i jeszcze z tego mieć korzyść.

Realizacja projektu "Zielona Gęś w krainie białego puchu od 2002r. pozwala ściśle współpracować z Instytutem Zootechniki w Krakowie, Akademia Rolniczą w Krakowie, UNDP w Warszawie, Fundacją Fundusz Współpracy, Fundacją Partnerstwo dla Środowiska, Fundacją Wspomagania Wsi (na przełomie sierpnia i września 2006r. planowane są w Rodakach warsztaty organizowane przez Fundację Wspomagania Wsi na temat tworzenia gospodarstw agroturystycznych połączone z wyjazdem do takich gospodarstw w Małopolsce) oraz Małopolskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Krakowie i Małopolskim Instytutem Kultury. Wszystkie nasze działania mają doprowadzić do pobudzenia przedsiębiorczości wśród bezrobotnych, ale nie tylko. Wszystkie pomysły, które rodzą się wokół projektu, mamy taką nadzieję, doprowadzą do powolnego rozwoju wsi. Dzieci naszej szkoły razem z dorosłymi uczestniczyć będą w warsztatach, wspólnie z rodzicami poszukiwać będą pomysłów, wykorzystując dobra naturalne. W ramach realizacji projektu chcemy ożywić wieś, dodać jej kolorytu. Chcemy w dalszym ciągu inspirować się poezją Gałczyńskiego. Obecnie100 pięknych koszy wiklinowych z pelargoniami ozdabia ulice Rodak.

Celem realizowanego obecnie we wsi Rodaki projektu "Zielona Gęś w krainie białego puchu" jest przede wszystkim zachowanie zasobów genetycznych w postaci "gęsi zatorskiej"- gatunku wymierającego oraz wykorzystanie trawy z nie koszonych od lat łąk, jako podstawowej paszy dla gęsi, a tym samym stworzenie szansy odnowy biologicznej na tych terenach. Celem jest także prowadzenie hodowli gęsi w sposób profesjonalny, uzyskanie nie skażonych genetycznie piskląt bezpośrednio z gospodarstwa Akademii Rolniczej w Krakowie - ze stada podstawowego i uzyskanie przez hodowców odpowiedniego dochodu dla rodziny. Zaplanowane działania łączą w sobie wiele aspektów, ale jest to wszystko możliwe do zrealizowania w miejscu, gdzie dano wiele dowodów na rzetelną pracę.

Efektem programu - hodowla gęsi jest pozyskanie mięsa i pierza na potrzeby własne hodowców, ale także dążenie do sprzedaży nadwyżki i osiągnięcia dochodów, które pozwolą na pokrycie kosztów własnych w rodzinie. Nadwyżka pierza lub mięsa sprzedana za godziwą cenę pozwala na podniesienie standardu życia bezrobotnych hodowców. Działania realizowane przez sołectwo Rodaki jest akceptowane przez wiele środowisk ekologicznych, które nawiązują z sołectwem kontakty do współpracy. Efektem jest także dobra współpraca ze specjalistami z dziedziny zootechniki, przedsiębiorcami zainteresowanymi skupem pierza i mięsa.

Podsumowując proces odnowy wsi Rodaki, stwierdzić wypada, że mieszkańcy wioski rozumieją rolę jaką odgrywa społeczność lokalna. Mieszkańcy dali dowody na to, że zależy im na miejscu w którym mieszkają. Obecnie wytworzył się w Rodakach klimat wzajemnego zaufania, a wspólne działania przynoszą widoczne efekty, zaś aktywność i dobra organizacja pracy pomnażają dorobek wsi.

Do góry strony >>